Talk to Me is gebaseerd op het waargebeurde verhaal van radio-DJ Ralph "Petey" Greene, die in de jaren '60 furore maakte op WOL in Washington D.C.

Deze film is een absolute aanrader voor elke radiomaker en niet alleen vanwege de geweldige acteerprestatie van Don Cheadle, de buitensporige jaren '60 outfits of de vette muziek. Vier woorden kwamen namelijk in me op bij het zien van deze film:

DIT is een radio-DJ

Als ik weer eens predik dat een echt goede radio-DJ een persoonlijkheid moet zijn, moet weten wat er onder de luisteraars leeft en dat die luisteraars zich zoveel mogelijk in de DJ moeten kunnen herkennen, dan is DIT wat ik bedoel.

Een radio-DJ is geen presentatierobot, of beter gezegd, zou dat niet moeten zijn. Een echt goede radio-DJ is een vriend(in) op de radio die weet wat er onder de luisteraars leeft en die eigenlijk net zo is als de luisteraars en die haarfijn aanvoelt wat hun gevoelens zijn.

Op die manier kan een radio-DJ luisteraars aan zich binden en ervoor zorgen dat zij steeds weer luisteren en dat ook blijven doen. En dat is ver verwijderd van het presentatievee dat de hedendaagse ether te vaak vervuilt. Het is ook een beetje triest om te moeten constateren bij het zien van Talk to Me dat deze manier van presenteren bijna standaard is geworden op de hedendaagse radio.

De stijl van Petey Greene was op zijn zachtst gezegd niet bepaald politiek correct en zeker niet voor iedereen geschikt. Misschien is het je stijl van radiomaken helemaal niet. Maar daar gaat het ook niet om.

Het gaat erom dat de DJ Petey Greene een echte persoonlijkheid op de radio is waarvoor mensen luisteren en blijven luisteren. Luisteraars voelen zich verbonden met andere mensen, echte mensen die een radioprogramma doen, niet met presentatierobots. Die laatste categorie zal dan ook nooit voor luisteraarsbinding zorgen.

De scène waarin de stationmanager, gespeeld door Martin Sheen, Petey Greene én de programmaleider al na één uitzending ontslaat staat model van de risicoloze en zouteloze manier waarop er momenteel over het algemeen met radio wordt omgegaan. Alles draait om het vermijden van risico's en uitschakelfactoren terwijl er aan inschakelfactoren amper aandacht wordt besteed. Radio moet vooral behang zijn. En hoewel dat voor bepaalde stations een goede strategie kan zijn is het dat voor de meeste stations niet.

Mijn hoop is gevestigd op internetradio dat hopelijk veel van dit soort begenadigde radiomakers zal voortbrengen. Tot die tijd moeten we het doen met Talk to Me als schoolvoorbeeld van wat een radio-DJ zou moeten zijn.

Verplichte kost voor elke zichzelf respecterende radiomaker.

"klangerichte voorlichting"

Op deze manier onderscheidt deze adverteerder zich op een slimme manier van al die andere bedrijven wiens voorlichting niet op de klanten is gericht, toch?

Dit soort holle reclamekreten komen meestal in radiocommercials terecht omdat deze vaak klakkeloos uit de krantenadvertentie van de adverteerder worden overgenomen, of omdat men gewoon niet beter weet. Niemand  kiest voor een bedrijf omdat het "klantgerichte voorlichting" heeft. Dat is je toegangskaartje om een bedrijf te kunnen hebben, geen verkoopargument.

In een radiocommercial telt elke seconde. Je kunt het je niet veroorloven om ook maar één seconde saai of irrelevant te zijn omdat de luisteraar de inhoud van de commercial alleen maar kan horen in de volgorde waarin dit wordt gepresenteerd. Een luisteraar kan niet een saaie alinea overslaan en een ander stukje lezen en zal ook zeker niet gaan wachten totdat er iets komt dat wel interessant is.

Gebruik deze tijd daarom wijselijk en maak je nooit schuldig aan holle "commercialvulling" zoals "klantgerichte voorlichting"...

Dit betekent dat je straks draadloos muziek vanaf je pc op je iPod kunt zetten. Bovendien heeft de iPod Touch ook de webbrowser Safari aan boord en als ik me niet vergis betekent dat ook dat je nu al internetradio op je iPod kunt beluisteren.

Tegelijkertijd voorspelt het RAB dat de helft van de Nederlandse bevolking tegen het einde van het jaar online radio zal luisteren. Een percentage dat alleen maar hoger zal worden wanneer breed beschikbaar mobiel internet een feit is.

En dat dat er aankomt is een feit.

Wat zou het voor radio betekenen wanneer je straks op je iPod altijd en over al naar internetradio kunt luisteren? Is uw station erop voorbereid?

Wat zullen de implicaties daarvoor zijn voor radio? Straks kun je met draadloos internet en een iPod met wifi gewoon muziek uit de lucht plukken en downloaden, internetradio beluisteren en tijdens het autorijden nieuwe podcasts binnenhalen.

De kritiek op podcasting is vaak dat je er toch iets voor moet doen en dat podcasting niet het onverwachte heeft van radio. Dat zal definitief tot het verleden behoren wanneer iPods en andere mp3-spelers voorzien zijn van wifi.

Hoe staat het met de aanwezigheid van uw station op internet?

Een radiocommercial wordt dan ook vaak gehoord door de gemiddelde radioluisteraar; veel vaker dan hij of zij b.v. dezelfde krantenadvertentie zal lezen. Maar wat heb je aan herhaling wanneer een commercial niet effectief is en niet relevant? Die kun je tig keer horen zonder dat het je aanzet tot kopen.

Business Week schrijft over een onderzoek van TiVo waaruit blijkt dat de commercial die op tv het minst worden overgeslagen de commercials zijn die relevant zijn voor de consument.

Humor, naakte vrouwen, dansende beren, schattige puppies en andere mooie beelden doen niets wanneer een commercial niet relevant is voor de doelgroep. Reclame draait om impact, om relevantie, niet om entertainment.

Effectieve radioreclame vertelt wat het product of de dienst van de adverteerder voor de luisteraar kan doen. Het praat over het probleem van de luisteraar en hoe het product of de dienst dit kan oplossen. Effectieve radioreclame richt zich op verkopen, niet op creatief entertainment of opscheppen over de adverteerder.

Nogmaals: praat niet over jouw graszaad, praat over mijn gazon.

• "ga nu naar www...."
• "luister vanavond naar..."
• "ga nu naar de winkel om..."
• "probeer nu..."

Waarom denken we dat de luisteraar, die dagelijks al door honderden reclameboodschappen wordt gebombardeerd, zich laat commanderen door één of andere stem op de radio?

De luisteraar zal alleen iets doen wanneer hij of zij daar een goede reden voor heeft en het is de taak van een goede radiocommercial om die reden te geven. Probeer daarbij commando's te vermijden; het getuigt van weinig respet voor de luisteraar.

"Ga nu naar www.xyz.nl" ? Je bent m'n moeder niet!

Geef de luisteraar een goede reden om een website te bezoeken of iets uit te proberen:

• "Als je nu naar www.hypotheek.nl gaat kun je een boekje met handige tips downloaden om je woonlasten zo goed mogelijk onder controle te houden"
• "Als je in bent voor twee uur lang overvalste Jazz kun je vanavond luisteren naar..."

Nodig de luisteraar uit, geef hem of haar een goede reden om actie te ondernemen.

Commando's zijn volledig uit de tijd en een groteske overschatting van de kracht die reclamemakers denken te hebben.

Maar denk er eens over na: de gemiddelde consument wordt dagelijks letterlijk gebombardeerd met reclame die allemaal om aandacht schreeuwt en vertelt hoe geweldig deze adverteerder nou wel niet is. Reclame is in de media, op straat, in je mailbox, in de brievenbus. Je kunt er bijna niet omheen.

Dus de consument doet het enige wat hij of zij kan doen: schiften.

Alleen de reclame die hem of haar interesseert en relevant is komt nog aan. Alleen reclame die ook echt over het leven van die consument gaat - en dus niet over de adverteerder  - bereikt zijn doel.

Het heeft daarom geen zin om over de adverteerder te praten want de consument hoort het niet eens meer. Praat liever over wat die adverteerder voor de consument kan doen. Niemand is erin geïnteresseerd dat de adverteerder al 75 jaar bestaat of 20 filialen heeft. Ik wil weten wat die adverteerder voor mij kan doen, niet hoe geweldig hij zichzelf vindt.

Praat daarom over wat de adverteerder voor mij kan betekenen en ik zal luisteren.

Hoe?

Hier is een hint in de vorm van een uitspraak waarvan ik niet weet wie deze heeft gedaan, maar het slaat de spijker op de kop:

Praat niet over jouw graszaad, praat over mijn gazon.

"Wat ben je aan het lezen schat?"

"Oh ik lees dat handige boekje van ABC Uitgeverij, vol met praktische tips voor effectief ondernemerschap, geschreven in no-nonsense taal en dat toch een breed publiek aanspreekt. Je zou het ook eens moeten lezen."

"Ja, en dan kan ik gelijk een abonnement nemen op die informatieve nieuwsbrief van hun, zodat ik mijn managementstrategie nog effectiever kan implementeren. Eh, wat was het telefoonnummer ook alweer?"

Meestal dienen dit soort infantiele gesprekjes als kapstok voor de verkoopboodschap, maar deze vliegt over de hoofden van de luisteraars heen omdat de taal die wordt gebruikt totaal ongeloofwaardig is en nooit wordt gebruikt door de luisteraars zelf. Heb je ooit een dergelijk gesprek gehoord in het dagelijks leven tussen twee personen?

Verweef  de verkoopbodschap op een natuurlijke wijze in het gesprek door taal te gebruiken die de luisteraar ook gebruikt zodat het een geloofwaardig gesprekje wordt. Bij dit soort gesprekjes kun je anders net zo goed een disclaimer aan het begin plaatsen waarin een voice-over zegt: "Dit is een commercial hoor, neem het niet al te serieus".

Je kunt eventueel een voice-over bepaalde dingen laten zeggen die niet in het gesprekje passen zoals de naam van de uitgeverij, die in een echt gesprek niet zo snel naar boven zal komen. Maar bedenk ook dan goed welke woorden je gebruikt, want wat is precies een "effectieve managementstrategie" en spreekt dat nou echt tot de verbeelding van de luisteraar?

Een goede commercial is een dialoog met de luisteraar en het is onzinnig om allerlei reclametermen te gaan gebruiken die de luisteraar normaal gesproken nooit gebruikt, alleen maar omdat het de luisteraar is. Je probeert de luisteraars juist te bereiken. Zorg er daarom voor dat je dan hun taal spreekt.

"Uit DAB is de nieuwe standaard DABplus voortgekomen waarmee ongeveer driemaal zoveel radiostations kunnen worden uitgezonden als in DAB. Bovendien kan via de DAB-frequenties kan sinds kort ook mobiele video worden uitgezonden. Dat systeem heet DMB-T. DAB zou wel eens kunnen profiteren van het eventuele succes van mobiele video. Via een smartphone of een PDA waarmee iedereen overal naar een filmpje kan kijken. Dat iemand je stuurt of dat je opvraagt via bijvoorbeeld Youtube. Iets dergelijks is in Zuid-Korea een grote hit. Bovendien hebben die smartphones en PDA’s binnenkort ook allemaal mobiel internet aan boord. Dus kunnen ook internetradio- en tv-stations ook worden ontvangen. Zo’n smartphone kan thuis of in de auto gekoppeld worden aan de hifi-installatie of autoradio en ziedaar: alsnog een onbeperkt aantal stations en perfecte geluidskwaliteit voor de luisteraar die in dit geval het gevoel heeft ‘dat ie het er gratis bij heeft gekregen"

Zou deze vorm van radio echt nog een succes kunnen worden wanneer je straks gewoon internetradio op je mobieltje kunt luisteren? Moet je hiervoor een apart abonnement afsluiten zodat je krijgt wat je met een abonnement voor mobiel internet ook al krijgt, maar dan misschien in een betere geluidskwaliteit?

Keuze is niet zozeer een groter aanbod, maar mijn keuze waar en wanneer ik dat wil. Het internet biedt de meeste mogelijkheden op het gebied van gepersonaliseerde radio dus waarom nog vasthouden aan een netwerk ernaast dat alleen maar een betere geluidskwaliteit biedt.

Waarom moet ik bij het lezen van dit soort artikelen toch steeds denken aan de DCC-recorder?